Ny haiteny amin'ny teny malagasy (kilasy 3ème)
Ny haiteny dia karazana lalao teny malagasy mampiseho ny fahaiza-manao sy ny fahakingana amin'ny fiteny. (L'art du jeu de mots malgache.) Ampiasaina amin'ny tononkalo sy ny resaka andavanandro izy ireny ka mampiavaka ny kolontsaina malagasy.
Ny haiteny : fitenenana mahay sady mahafinaritra mampifandray teny mitovy feo na mitovy hevitra mba hahatonga vintana sy hatsikana. (Art oratoire et jeu de sonorités.)
Exemple
Nilaza i Ravo tao an-tsenan'Antsirabe hoe : « Ny vary tsara, ny vidiny mora » (Le bon riz, son prix doux). Mifanaraka ny feo sy ny hevitra ka mampita hafatra mahafinaritra. (Les sons et le sens s'accordent.)
À retenir
- Ny haiteny dia fahaiza-mampiasa ny teny malagasy amim-pahakingana. (Maîtrise habile de la langue.)
- Mifototra amin'ny feon-teny mitovy sy ny hevitra mifanindran-dalana izy. (Sons et sens parallèles.)
- Mampiseho ny hakanton'ny kolontsaina malagasy. (Beauté de la culture malgache.)
Exercice d'exemple
Exercice : Foroy haiteny fohy mampiasa ny teny « omby » sy « lomay » avy amin'i Soa any Antananarivo. (Crée un court jeu de mots.)
Voir la correction
Ohatra : « Ny omby manan-tompo, ny mpiandry lomay an-tanimbary. » (Le zébu a un maître, le berger court dans la rizière.) Mifanaraka ny feo « -mpo » sy « -mai » ary milamina ny hevitra.